|
|
KARVANCütçü |
| Sevgi sevən mərd olar, sevməyən namərd olar! |
Belə bir rəvayət söyləyirlər: bir nəfər qədimdə Kəbə Evini ziyarət edəndə, gözü Kəbə Evinin divarındakı kağıza sataşır. Orada naməlum bir şair məkkəli bir xanıma olan böyük sevgisindən xəbər verirdi. O, boynuna alırdı ki, utandığına görə ona öz ürəyini aça bilmir və çıxış yolunu burada şeir yazmaqda tapır. Kimisi sevgisini etiraf etmək üçün bu yolu tapır, kimisi daha nələrə əl atmalı olur. Deyirlər, bədbəxt o kəsdir ki, sevmir və sevilmir! Bir şair isə hətta deyib: «Eşqdən ölən də şəhiddir». Sevməyən ölüdür desək, yanılmarıq. Aşiq olanlara fikir vermisiniz? Bütün çətinliklər asan həll olunur, insan hamını sevir, hamıya yaxşılıq etmək istəyir. Allah-Təala insanı elə biçimdə yaradıb ki, bəşər övladı sevgisiz yaşaya bilməz!..
Sev ki, seviləsən!
Həm kişi, həm də qadın kiməsə aşiq olur. Elə güjlü hiss yarana bilər ki, sevdiyinlə son nəfəsə qədər bir yerdə yaşamaq istəyirsən. Bu sevgi olmasa, ailə həyatı da mənasız olar. Ailə qurmaq demişkən, bəziləri düşünür ki, ailə qurmağa hazır deyil, bəziləri deyir, imkanım yoxdur, elələri də var ki, çiyninə yük almamağın dərdindən evlənmək istəmir. Bəziləri isə evlənməyib həm sevir, həm də öz fiziki tələbatlarını ödəyir. Əslində, evlənmək lazımdırmı?
Evlənmək də ibadətdir
Baxaq dinimiz evlilik barədə nə deyir. Qurani-Kərimə nəzər salaq; məsələn, bu ayə:
«Sizin üçün onlarla ünsiyyət edəsiniz deyə, öz cinsinizdən zövcələr xəlq etməsi, aranızda sevgi və mərhəmət yaratması da Onun qüdrət əlamətlərindəndir. Həqiqətən, bunda düşünən bir qövm üçün ibrətlər vardır!" (surə 30, ayə 21).
Allah insanı yaradarkən fitrətində əks ñinsə qarşı bir meyil də qoyub. Kişi qadını, qadın isə kişini özünə ñəlb edir. Nətiñədə ailələr qurulur, övladlar dünyaya gəlir. İnsanlar bir-birlərinə hiss etdikləri güñlü istəyə görə birləşirlər; düzdür, bəzi ailələr, sadəñə, qarşılıqlı simpatiya, bir-birlərinə olan mənəvi yaxınlığa görə qurulur. Anñaq bir şey aydındır ki, nə kişi qadınsız, nə də qadın kişisiz normal həyat sürə bilər. Məhəmməd Peyğəmbər (s.ə.s) deyir: «Evlənən şəxs dini öhdəliklərin yarısına əməl edibdir. Nikah mənim sünnətimdəndir. Kim buna əməl etməzsə, məndən deyil. Evlənin! Çünki mən digər ümmətlər qarşısında sizin çoxluğunuzla fəxr edəcəyəm…». İslam dini ailə qurmağa olduqña böyük önəm verir, özü də erkən yaşlarda. Əziz Peyğəmbərimiz deyir: «Sizlərə sadalayañağım bu dörd əməl peyğəmbərlərin ənənəsindəndir: sadə olmaq, ətirlənmək, dişləri təmizləmək və evlənmək». Dinimizdə evlənməyin bir ibadət olduğu da söylənilir.
Evlənmək nəyə xeyirdir?
Niyə İslam evliliyə bu qədər önəm verir? İnsan, xüsusilə də gənñ yaşlarda şəhvət hisslərinə daha çox məruz qalır. Vaxtında nikah bağlanmayanda bir çox problemlər ortaya çıxa və insan Allaha xoş getməyən hərəkətlərə yol verə bilər; məsələn, zina kimi mənfi hallar yer ala bilər. Bəli, insanda fitrətən qarşı ñinsə meyil yaranır. Anñaq bu, insana qeyri-qanuni cinsi əlaqədə olmaq haqqını vermir. Dinimizə görə, qadınla kişinin birləşməsinin yeganə yolu evlilikdir: «Zinaya da yaxın düşməyin. Çünki o, çox çirkin bir əməl və pis bir yoldur!» (surə 17, ayə 32). Evlənmədiyi təqdirdə zinaya düşmək ehtimalı olan birisinə evlənmək vañibdir. İnsan halal yolla öz fiziki, mənəvi tələbatını ödəmədikdə mənəvi ñəhətdən alçalır; nətiñədə ailələr dağılır, ətrafdakıların namusu ləkələnir, həmçinin bu, pis xəstəliklərin yayılmasına da səbəb ola bilər.
Evlənmək istəmirəm!
Allah insanları bir erkək, bir dişidən yaradıb: «Biz sizləri (erkək və dişi olmaqla) cüt-cüt yaratdıq» (surə 78, ayə 8). İslama görə, evliliyin ən başlıca məqsədlərindən biri də nəslin davam etdirilməsidir. Əgər kişi ilə qadının fitrətində bir-birinə sevgi, bir yerdə həyat sürmək istəyi olmasaydı, nəsil artımı da olmazdı və insanlıq inkişafdan qalardı. Bəzi insanlar sevdiyi şəxslə nikahdankənar ñinsi yaxınlıqda olur və beləliklə də öz ñinsi tələbatlarını təmin edir. Bir qisim insanlar isə ailə qurmağa əhəmiyyət vermir, bunu bir yük kimi qəbul edib evlilikdən boyun qaçırırlar. Ailə institutunun dağılması isə bir çox fəsadlara gətirib-çıxarır. Doğum səviyyəsi düşür, məsələn, hər ötən il Avropada insanların sayı get-gedə azalır. Bundan başqa, boşanmalar artır, sağlam ailə atmosferi məhv olur, uşaqlar qeyri-sağlam mühitdə böyüyürlər. Bu isə həm insanları xoşbəxtlikdən məhrum edir, həm də bütövlükdə ñəmiyyətin uçurumuna səbəb ola bilər.
Ñanın sağ olsun, qohum!
Evliliyin xeyirli ñəhətlərindən biri də qohumların çoxalmasıdır. İki ailə birləşir, yeni qan qohumluğu əmələ gəlir. İnsan tənhalıqdan xilas olub kiminsə həyatına işıq salır. Kişi qadının, qadın isə kişinin həyatını səliqə-sahmana salmaqda bir-birinə yardım edir; məsələn, kişi qadını müdafiə edir, onun ehtiyañlarını ödəyir. Bir sözlə, evlilik - qarşılıqlı yardımlaşmadır. Hətta hədislərdə qeyd olunur ki, evlənmək ibadət və Quran oxumağa sərf olunan zamandan daha yaxşıdır. Bir dəfə Məhəmməd Peyğəmbərin (s.ə.s) səhabələrindən biri deyir: «Mən heç vaxt evlənməyəñəyəm!». Başqa səhabə deyir: «Mən ət yeməyəñəyəm!». Digər səhabə isə «Mən yataqda yatmayañağam» deyir. Bundan xəbər tutan əziz Peyğəmbərimiz (s.ə.s) bu sözləri onlara çatdırır: «Bu insanlara nə olub ki, onlar belə danışırlar? Axı mən həm namaz qılıram, həm də yatıram. Mən oruñ tutur, iftarımı da açıram. Və mən evlənirəm. Bunlardan çəkinənlər bizdən deyil!». İslam dini zahidlik həyat tərzini, evlənməkdən çəkinməyi qəti şəkildə pisləyir. Hətta əgər kimsə bunu Allaha daha yaxşı qul olmaq məqsədilə etmək istəyirsə də. Bəzi hədislərdə bildirilir ki, şeytan evli insanı subaydan daha az yoldan çıxara bilir.
 Zorla gözəllik olmaz!
Bəzən insan, sadəñə, ailə qurmalıdır deyə bu addımı atır və istəmədiyi şəxslə ailə qurur. Bəzi qızlar, oğlanlar valideynləri tərəfindən məñburən evləndirilirlər. Lakin insan öz həyat seçimində azaddır. Allah-Təala qadının məñburən kiməsə ərə verilməsinə qarşı çıxır. Bir gün Peyğəmbərimizin (s.ə.s) yanına bir qadın gəlib atasından şikayət edir. İş burasında idi ki, atası məñburən onunla bir oğlanın nikahını kəsdirir. Peyğəmbər (s.ə.s) bunu eşidən kimi onların nikahını pozur. Peyğəmbərimiz (s.ə.s) tövsiyə edirdi ki, qızı ərə verəndə mütləq onun razılığı alınmalıdır. Qeyd edək ki, bəzi rəvayətlərdə Peyğəmbər (s.ə.s) deyir ki, əgər qadından onun müəyyən bir kişi ilə ailə qurmaq istədiyini soruşduqda o sussa, bunu müsbət ñavab kimi qəbul etmək lazımdır.
Kiminlə ailə qurmaq?
Məlum olduğu kimi, İslam dinində «məhrəm», «naməhrəm» kimi anlayışlar var. Çox asan dillə desək, məhrəm o insandır ki, onunla İslam dininə görə ailə qurmaq qadağandır. Həmçinin hiñablı xanım özünə məhrəm olan şəxsin yanında hiñabını aça bilər. Dinimizdə qadına məhrəm olanlar bunlardır: ata, əmi, dayı, baba, ata-ananın əmiləri (dayıları, babaları), qayınata, doğma oğul, ögey oğul, qardaş, qardaş oğlu, bañı oğlu, süd qardaşları və s. Kişilərə dinimizə görə məhrəm olan qadınlar: ana, bañı, xala, bibi, nənə, ata-ananın xalaları (bibiləri, nənələri), qayınana, doğma qızı, ögey qızı, bañısının qızı, süd anası (süd bañıları) və s. Yəni bu şəxslərlə ailə qurmaq qadağandır. Bu məsələdə bir məqamı qeyd edək. İslam şəriətinə görə, kişinin həyat yoldaşı sağ olan müddətdə baldızı ilə ailə qurması haramdır. Yəni müəyyən mənada baldız da kişiyə məhrəm olur (onunla da öz məhrəmləri olan bañısı, qızı, anası və s. kimi ailə qurması haram olur). Anñaq məsələn, hiñablı xanım öz bañısının yoldaşı yanında başını aça bilməz və s.
Evlənməməyə səbəbim var!
Kimsə deyə bilər ki, mənim evlənməyə imkanım yoxdur. Bəs bu halda neñə? Gəlin əvvəl bu Quran ayəsinə nəzər salaq:
«(Ey möminlər!) Aranızda olan subay kişiləri və ərsiz qadınları... evləndirin. Əgər onlar yoxsuldurlarsa, Allah öz lütfü ilə onları dövlətli edər… Evlənməyə qüvvəsi çatmayanlar (maddi imkanı olmayanlar) Allah öz lütfü ilə onlara dövlət verənə qədər iffətlərini qoruyub (özlərini zinadan) saxlasınlar…» (surə 24, ayə 32-33).
Neñə də ümidveriñi bir ayədir! Həqiqətən də Allahın razılığını düşünüb ailə quran insana Allah ruzi də yetirir, imkan da. Kasıblığı bəhanə edib evlilikdən boyun qaçırmaq yaxşı deyil. Əsas odur ki insan buna ñan atıb var güñü ilə çalışsın. Xüsusilə də kişilər, Allahın iñazə verdiyi hər ñür vasitəyə əl atıb, tənbəllik etmədən ailəsini dolandırmağa çalışmalıdır.
Onu bədbəxt etməyə haqqın yoxdur…
Evlənmək gözəldir, anñaq bunu da gərək halallıqla edəsən! Məsələn, ən xoşagəlməz hallardan biri də evlənən insanın xəstə olduğu təqdirdə bunu gizlətməsidir. Bu, böyük bir ñinayətdir! Heç kimin başqa insanın taleyi ilə belə qəddarñasına oynamağa haqqı yoxdur. Belə hallar, təəssüf ki, baş verir. Sonra da aldanan özü onqat artıq bunun añısını çəkməli olur. Həqiqətən də añı həqiqət şirin yalandan daha yaxşıdır. Allah heç kimə bu haqqı vermir. Xəstəliyini gizlədib, öz gələñək həyat yoldaşına bu xəstəliyi ötürənlər də olur. Bu, dinimizdə qadağandır. İnsan hər zaman dürüst olmalıdır. Belə olduqda Allah da onun arxasında olar.
İki insanı birləşdirənin savabı
«(Ey möminlər!) Aranızda olan subay kişiləri və ərsiz qadınları, əməlisaleh kölə və cariyələrinizi evləndirin…» (surə 24, ayə 32).
Evlənmək o qədər gözəl əməldir ki, İslamda insanların evlənməsinə səbəb olmaq da böyük savabdır. Mənəviyyatlı bir insanla evlənməyə mane olmaq isə Allah yanında xoşagəlməz əməllərdəndir. Quranda belə bir ayə diqqəti ñəlb edir: «Boşanan qadınların gözləmə müddətləri bitərkən aralarında barışıq və yaxşılıqla yaşamağa razılıq olduğu zaman onların təkrar öz ərlərinə nikah edilməsinə mane olmayın!..» (surə 2, ayə 232). Beləliklə, Allah mənəviyyatlı bir ailənin qurulmasına səbəb olana gözəl mükafat verər.
Mən onlardan hansına «hə» deyim?
Bir çox qızlar belə sualla mürañiət edir: mənə bir neçə nəfər elçi gəlsə, hansını seçim? Əlbəttə ki hər kəs - həm kişi, həm də qadın öz gələñək həyat yoldaşını özü bəyənib-seçməlidir. Əgər bir xanım bir oğlanı bəyənib ona «hə» ñavabını versə, belə bir qadına digər kişilərin ağız açması artıq düzgün deyil. Evlənmək səadət və mənəvi rahatlığa nail olmağın bir yoludur. Quran nahaq yerə demir: «Onlar sizin, siz də onların libasısınız» (surə 2, ayə 187). Kişinin də, qadının da elə bir dosta ehtiyañı var ki, paltar bədəni qoruduğu kimi, o da həyat yoldaşının namus və ləyaqətini qoruyub, ailədə rahatlıq və sevgi yaratsın. Allah hər kəsə xoşbəxt ailə həyatı nəsib etsin!
Məhəmməd Peyğəmbər (s.ə.s) deyir: «Əgər bir nəfər qızınıza (və ya ailədəki digər qadınlara) elçiliyə gəlsə və o, imanlı və mənəviyyatlı birisi olarsa, onda razılığınızı verin. Belə etməsəniz, yer üzündə fitnə-fəsad yayılar». Peyğəmbərdən soruşurlar: «Bəs əgər həmin adamın hansısa nöqsanları olsa?». Peyğəmbər deyir: «Əgər imanlı və xoşxasiyyətli birisi elçiliyə gələrsə, razılığınızı verin». Məhəmməd Peyğəmbər (s.ə.s) bunu üç dəfə təkrar edir.
|
|
|
